Làm thế nào để giảm hành vi thách đố ở trẻ em?
Tất cả các bậc cha mẹ đều đã từng trải qua các tình huống như: yêu cầu trẻ dọn dẹp chén bát sau khi ăn xong nhưng trẻ kiên quyết từ chối hay con cái lề mề khiến bạn đi ra khỏi nhà trễ vào buổi sáng. Tại sao con cái chúng ta không làm những việc đơn giản mà cha mẹ yêu cầu? Có thể có vô số hành vi của con cái thể hiện khiến cho cha mẹ chúng ta khó chịu. Vậy hành vi thách đố bắt nguồn từ đâu và các chiến lược dựa trên khoa học để cải thiện hành vi của trẻ theo từng nét tính cách. Dưới đây là ba bước chính được đúc kết từ chuyên gia tâm lý Ngô Phạm Thúy Trinh tại phòng khám Med247 để giúp bạn bắt đầu:
Tập trung vào điều tích cực
Hãy tưởng tượng trong một giây rằng con của bạn đi theo bạn quanh nhà và chỉ ra tất cả các lĩnh vực bạn cần cải thiện. “Mẹ yêu, mẹ làm việc nhanh hơn đi!” “Mẹ à, mẹ đánh răng cho sạch sẽ nhé.” “Mẹ yêu, mẹ hãy gấp đồ đạc cẩn thận hơn.” Hoặc tưởng tượng rằng sếp của bạn đưa cho bạn một danh sách gồm 20 điều cần phải cải thiện ngay lập tức, nhưng khi bạn hoàn thành tốt và đúng hạn mà sếp lại không nói gì cả. Những tình huống đó có thể tạo ra phản ứng khá khó chịu, nhưng đó là những gì chúng ta đang làm với con mình mọi lúc. Chúng ta có ý tốt là cố gắng điều chỉnh hành vi của con theo những cách tích cực – giống như một người sếp đã làm – nhưng điều đó hoàn toàn không hiệu quả vì không ai thích ai đó liên tục chỉ ra tất cả các lĩnh vực của chúng ta để cải thiện. Nó chỉ là quá nhiều, vì vậy nó không tạo cảm hứng thay đổi theo hướng đã định.
![Trẻ em thích phần thưởng và lời khen ngợi và sự quan tâm từ cha mẹ là một hình thức khen thưởng hiệu quả](https://bvndtp.org.vn/wp-content/uploads/2021/11/tre-em-24112021-1-1024x682.jpg)
Đây chính là thử thách nuôi dạy con cái của bạn: ngày hôm sau, hãy cố gắng chỉ nhận xét về hành vi tốt của con bạn. Chỉ ra tất cả những điều con bạn làm mà bạn đánh giá cao, bất kể việc nhỏ như thế nào. “Mẹ rất vui vì con đã rời khỏi giường khi mẹ đánh thức con sáng nay” (hãy cưỡng lại ý muốn đề cập rằng con không đánh răng theo yêu cầu). “Con của mẹ giỏi lắm vì con đã biết tự buộc dây giày của mình.” “Mẹ thích cách con ăn bữa tối của mình một cách ngon lành.” “Thật tuyệt khi con và anh chị em của con không cãi nhau trong xe.” Thông thường, khi con cái chúng ta cư xử theo cách chúng ta muốn – một bữa tối yên bình, hoặc một chuyến xe yên tĩnh – chúng ta phớt lờ điều đó. Nhưng khi họ đánh anh / chị / em của mình hoặc từ chối mặc quần áo, điều đó luôn bị cha mẹ phản ứng. Trẻ em thích phần thưởng và lời khen ngợi và sự quan tâm từ cha mẹ là một hình thức khen thưởng hiệu quả. Có nhiều bằng chứng cho thấy việc cho trẻ em phản hồi tích cực về hành vi tốt thực sự dẫn đến hành vi tốt hơn và ít phản ứng tiêu cực hơn. Bắt đầu tập trung và nhiệt tình nhận xét về hành vi tốt của con bạn nhé
Hãy hào phóng với phần thưởng và tiết kiệm hình phạt
Chúng ta có khuynh hướng tập trung vào các hành vi thách đố của con mình và tìm cách khắc phục chúng. Có thể hiểu được: đó là những hành vi khiến chúng ta phát điên nhất! Nhưng chúng ta đang vô tình khiến cho con cảm thấy ức chế nhiều hơn. Thông thường, cha mẹ mặc định việc sử dụng hình phạt như một cách để thúc đẩy con cái chúng ta hành xử. Nếu hành vi sai trái vẫn tiếp tục, chúng tôi sẽ tăng hình phạt lên gấp đôi, với ý nghĩ rằng như vậy sẽ tạo thêm động lực cho trẻ. Tuy nhiên, có những cách sử dụng phần thưởng và hình phạt để thực sự khiến con bạn hành xử đúng đắn – nhưng chúng phải được thực hiện theo một cách nhất định mới có hiệu quả.
Giải quyết vấn đề cùng với con
![Nói chuyện với con của bạn về hành vi thách đố](https://bvndtp.org.vn/wp-content/uploads/2021/11/tre-em-24112021-2-1024x682.jpg)
Nếu bạn đã từng cố gắng ép buộc một đứa trẻ mới biết đi đang la hét, vặn vẹo phải ngồi vào ghế ô tô, thì bạn biết rằng rất khó để ép buộc bất kỳ ai làm điều họ không muốn – bất kể tuổi tác hay kích thước của họ. Cha mẹ thường có xu hướng muốn áp đặt những suy nghĩ của mình lên cách sống của con. Nếu bạn có một đứa con dễ bị kiệt sức và thất vọng, hãy tưởng tượng chúng sẽ cảm thấy thế nào khi có người khác liên tục áp đặt ý muốn lên chúng – bực bội! Điều này tạo ra một vòng phản hồi tiêu cực. Với đứa trẻ khó chịu, nếu cha mẹ áp dụng hình phạt thì đứa trẻ lại càng khó chịu hơn – và điều tiếp theo bạn biết đấy, mọi người đều đã cố gắng và hành vi sẽ không thể tiến bộ hơn.
Cách để phá vỡ vòng luẩn quẩn này là trò chuyện với con bạn, thay vì cố gắng giải quyết vấn đề một mình. Nói chuyện với con của bạn về hành vi thách đố: Hỏi trẻ tại sao chúng đánh anh chị em của chúng, hoặc không chịu đánh răng, hoặc ném đồ chơi của chúng. Tìm ra yếu tố kích hoạt hành vi thách đố. Những vấn đề phổ biến bao gồm hoàn thành nhiệm vụ dưới áp lực (mặc quần áo đi học, vội vàng chuẩn bị cho giờ đi ngủ), khi mọi thứ không diễn ra như mong đợi (đặc biệt là đối với trẻ nhỏ hay những người dễ xúc động), bị choáng ngợp bởi nhiều người hoặc nhiều hoạt động (đặc biệt là đối với trẻ hướng nội), hoặc hoàn thành các nhiệm vụ một cách nhàm chán (đặc biệt đối với trẻ có khả năng kiểm soát kém).
Khi cùng con giải quyết vấn đề, cả hai đều nảy sinh các ý tưởng về cách thức làm cho mọi thứ tốt hơn và sau đó bạn đưa ra giải pháp phù hợp với cả hai bên. Với một số thử nghiệm và sai lầm – và nhiều phần thưởng cho những bước nhỏ đi đúng hướng – làm việc cùng với con bạn để cải thiện hành vi là một cách hiệu quả hơn nhiều để khiến chúng tập trung vào sự thay đổi tích cực mà bạn muốn thấy!
![Ẩn sâu bên trong những hành vi thách đố của trẻ có thể là tiếng kêu cứu hay tiếng lòng của trẻ rằng trẻ đang đau khổ.](https://vcdn-giadinh.vnecdn.net/2023/02/21/330998882-1617613285366606-145-4931-3169-1676953767.jpg)
Ẩn sâu bên trong những hành vi thách đố của trẻ có thể là tiếng kêu cứu hay tiếng lòng của trẻ rằng trẻ đang đau khổ. Phụ huynh cần phân biệt những lỗi đôi khí mắc phải do quyết định sai với mức độ của hành vi sai trái đòi hỏi sự can thiệp chuyên nghiệp. Nếu tần suất của các hành vi này diễn ra trong một thời gian dài hay các hành vi này ảnh hưởng đến sinh hoạt của trẻ, cha mẹ hãy đưa trẻ đến thăm khám với bác sĩ nhi khoa phát triển hành vi hay các nhà tâm lý để có những can thiệp chuyên sâu.
Đánh giá các vấn đề tâm lý ở trẻ qua bài test nhanh: CLICK NGAY
Tham khảo thêm:
- Rối loạn đọc , và cách hỗ trợ trẻ mắc chứng rối loạn đọc
- Con bạn có chậm phát triển hơn so với bạn bè cùng lứa?
- Chậm nói có phải là dấu hiệu rối loạn ngôn ngữ ở trẻ?
Chuyên gia Tâm lý Ngô Phạm Thúy Trinh
Tài liệu tham khảo
Nguồn: https://www.psychologytoday.com/intl/blog/genes-environments-and-human-behavior/202111/how-curb-defiant-behavior-in-children